Việc hình thành một lực lượng cán bộ ngay tại cơ sở, sẽ trực tiếp đồng hành, hướng dẫn nông dân, đưa quy trình canh tác của Đề án 1 triệu ha nhân rộng.

Sáng 9/9, Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cùng Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) tổ chức tập huấn giảng viên nguồn về quản lý dinh dưỡng chính xác và đánh giá tuân thủ quy trình 1 triệu ha canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp. 

Chương trình tập huấn giảng viên nguồn nằm trong khuôn khổ dự án CGIAR-Scaling for Impact (S4I): Nhân rộng để tạo tác động. Ảnh: Kim Anh.

Tham gia tập huấn là các cán bộ phụ trách nông nghiệp và đại diện HTX tại 64 xã, phường trên địa bàn TP Cần Thơ tham gia Đề án 1 triệu ha. Đây là đội ngũ giảng viên nguồn, sau khi hoàn thành tập huấn sẽ trực tiếp hướng dẫn cán bộ cấp cơ sở, HTX và nông dân, góp phần đưa quy trình của đề án được nhân rộng trên diện rộng.

Bà Nguyễn Thị Giang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cho biết, Đề án 1 triệu ha triển khai trên địa bàn đang bước vào giai đoạn rất quan trọng là nhân rộng. Từ đầu năm 2026, thành phố đã chuyển mạnh từ xây dựng, thực hiện các mô hình sang đưa quy trình của đề án vào sản xuất thực tế trên diện rộng. Dự kiến đến năm 2030, đề án sẽ được nhân rộng trên quy mô khoảng 170.000 ha tại 64 xã, phường.

Bà Nguyễn Thị Giang - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ khẳng định, muốn nhân rộng Đề án 1 triệu ha, cần có quy trình thống nhất, cán bộ năng lực và dữ liệu đầy đủ. Ảnh: Kim Anh.

Với quy mô này, ngành Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ xác định, nếu chỉ dựa vào một số cán bộ chuyên môn chắc chắn sẽ khó đáp ứng yêu cầu Đề án 1 triệu ha. Do đó, các địa phương cần hình thành một lực lượng cán bộ ngay tại cơ sở, nắm chắc quy trình, biết cách hướng dẫn và có thể đồng hành với bà con trong quá trình thực hiện.

“Khi nắm chắc chuyên môn, đội ngũ này sẽ giúp quá trình nhân rộng Đề án 1 triệu ha diễn ra nhanh và thuận lợi hơn, bởi chính họ trực tiếp đồng hành, hướng dẫn lại cho nông dân tại địa phương và hiểu rõ nhất điều kiện canh tác nơi mình phụ trách”, Phó Giám đốc Nguyễn Thị Giang khẳng định.

Nội dung chương trình tập huấn lần này tập trung vào những yêu cầu cốt lõi của quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Trong đó, các chuyên gia và ngành chuyên môn chú trọng hướng dẫn giải pháp quản lý dinh dưỡng chính xác, thay thế dần phương thức bón phân dựa vào thói quen, kinh nghiệm.

Ông Lê Thanh Tùng, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) giới thiệu về công cụ đánh giá tiến tới sử dụng nhãn hiệu “Gạo Việt Xanh phát thải thấp” trong khuôn khổ Đề án 1 triệu ha. Ảnh: Kim Anh.

Theo đó, các chuyên gia đã hướng dẫn việc bón phân theo nguyên tắc “4 đúng”, ứng dụng công nghệ để đưa ra khuyến nghị phù hợp với từng thửa ruộng, từng vụ sản xuất. Cách tiếp cận này nhằm giúp nông dân sử dụng phân bón hiệu quả, giảm chi phí đầu vào nhưng vẫn đảm bảo năng suất.

Bên cạnh đó, chương trình cũng tập trung hướng dẫn ứng dụng hai công cụ số, gồm: Ứng dụng số Bón phân đúng (RCM) và Viricert. Đây là những công cụ hỗ trợ cán bộ nhập thông tin cụ thể của từng thửa ruộng để đưa ra khuyến nghị bón phân phù hợp. Đồng thời, số hóa việc theo dõi, kiểm tra và đánh giá mức độ tuân thủ Quy trình kỹ thuật 1 triệu ha.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng Dự án Bón phân đúng của IRRI giới thiệu về quy trình canh tác theo Đề án 1 triệu ha, việc quản lý dinh dưỡng chính xác và công cụ RCM. Ảnh: Kim Anh.

Việc ứng dụng các công cụ số cũng giúp giảm sự phụ thuộc vào phương thức ghi chép thủ công, tăng tính minh bạch và thống nhất trong quá trình giám sát. Đồng thời, dữ liệu được tích lũy sẽ phục vụ công tác tổng hợp, đánh giá và báo cáo kết quả nhân rộng đề án. Đáng chú ý, công cụ Viricert còn được xem là cơ sở dữ liệu và nguồn minh chứng quan trọng, hướng tới phục vụ đánh giá, xem xét cấp nhãn “Gạo Việt Xanh phát thải thấp”.

Ông Lê Đông Phương, cán bộ nông nghiệp xã Thạnh An tham gia tập huấn bày tỏ, điều khó nhất khi tham gia Đề án 1 triệu ha không chỉ là nắm được quy trình canh tác, mà còn phải hướng dẫn để nông dân có thể áp dụng đúng và phù hợp với điều kiện thực tế. Qua tập huấn, bản thân ông được trang bị thêm kiến thức và công cụ để có thể tư vấn cụ thể hơn cho từng hộ và theo dõi được quá trình thực hiện. Đây là cơ sở để xã xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp.

Bà Trần Thị Kim Thúy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ nêu định hướng cấp mã số vùng trồng lúa. Ảnh: Kim Anh.

Thông qua chương trình tập huấn, ban tổ chức kỳ vọng đội ngũ giảng viên nguồn sẽ sớm trở thành cầu nối đưa phương pháp quản lý dinh dưỡng chính xác đến gần hơn với nông dân TP Cần Thơ.

Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cho lực lượng tại cơ sở, góp phần đưa quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp vào thực tiễn một cách đồng bộ, hiệu quả và bền vững, tạo nền tảng để TP Cần Thơ tiếp tục nhân rộng Đề án 1 triệu ha trong những năm tới.

Kim Anh

Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường