Không chỉ giảm chi phí sản xuất, Đề án “1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030” (viết tắt là Đề án 1 triệu ha lúa) đã mở ra cơ hội đưa gạo Việt tiếp cận phân khúc cao cấp, khi người tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Khi những cơn mưa đầu mùa đổ xuống, người ta sẽ gieo lúa bằng cách, một người dùng chiếc gậy vót nhọn một đầu, vừa đi vừa chọc lỗ xuống đất, một người tra hạt vào các lỗ ấy (gọi là trỉa hạt). Nhờ cỏ cây được đốt nên rẫy lúa ít sâu bệnh, tro than rải ra thành thứ phân hữu cơ rất tốt cho cây lúa phát triển.
1.000 tấn gạo Việt xanh phát thải thấp, với giá trên 1.000 đô la Mỹ/tấn, đã được xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Úc. Đây là kết quả nổi bật của việc sản xuất gạo giảm phát thải ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Nhà thơ Lâm Trúc từ Long Xuyên thổn thức: “Bình minh khác đã lên / hạt Lúa Mùa xanh màu cổ tích / từng dị bản mùa màng hóa thân vào gốc rạ / trẻ thơ hát bài Cây lúa Thần Nông / trắng những cánh cò chiều muộn”.
Chừng một năm trôi qua, 20 km kênh dẫn nước ngọt đầu tiên tại Đồng Tháp Mười đã đào xong. Mọi người đều biết, phải rửa sạch phèn mới có thể trồng lúa. Nhớ lần đầu ông Năm theo Thông, dẫn anh em ra công trường, đã giật mình sửng sốt. Hàng ngàn con người, từ công an, bộ đội, thanh niên xung phong, cho tới những người bám trụ như ông đang quầy quả chống lại thiên nhiên, bẻ cong dòng chảy .
Tác giả Phan Thành Đạt từ Trường Đại học Đồng Tháp viết về một vẻ đẹp bình dị: “Hạt gạo nằm trắng ngần tràn trong chén sứ/ Vẫn đủ chỗ đựng cả màu xanh/ Hương phù sa tràn ra trong từng thớ lưỡi/ Hậu vị ngọt ngào xoa dịu nỗi đơn côi”.
Nữ tác giả Nguyễn Thị Như Ngọc sinh năm 1990 từ Ninh Bình hát lên giai điệu ngọt ngào “Hạt gạo thơm hương phù sa nặng mênh mang/ Mùa vàng nơi nơi đẹp quá Việt Nam ơi/ Xuôi dòng Cửu Long lại nhớ sông Hồng/ Vàng tươi cánh đồng bát ngát”.
Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng dùng thể loại lục bát để ca ngợi vẻ đẹp và sức sống của cây lúa Việt Nam nơi miền Trung nắng gió: “ Khúc cung đình của rạ rơm/ Bao nhiêu vũ nữ xòe ôm hoàng triều”.
Càng vào giai đoạn nước rút, càng nhiều tác phẩm gửi về ứng thí. Riêng 15 ngày cuối tháng 4/2026, đã có tổng cộng 162 bài dự thi ở các thể loại thơ, văn xuôi và ca khúc. Vì vậy, những tác phẩm qua vòng sơ khảo sẽ tiếp tục được giới thiệu trên trang web trong tháng 5 này.
Buổi trưa, đi ngang một cánh đồng… Không còn màu xanh. Không còn tiếng chim.
Hành trình nhậ n di ện và chuyển đổi một nền nông nghiệp
Nữ nhạc sĩ Thu Hường từ Lâm Đồng lắng đọng tâm sự trong từng câu hát: “Cánh đồng xanh thì thầm kể chuyện/ Mẹ hóa mùa vàng nuôi lớn đời con/ Hạt gạo trắng như trăng non tháng tám/ Nâng niu bàn tay thơm cả quê nhà”.
Tác giả Trịnh Quốc - Trịnh Nguyên Bình từ Đà Nẵng gửi về giai điệu: ‘Gạo xưa thơm ngát quê hương/ Ngày nay, đi khắp ngàn phương/ Rạng rỡ trên cả năm châu/ Bát cơm ngon này, nhớ ơn luống cày”.
Tác giả Phạm Kim Kiên ở Hưng Yên gửi gắm niềm riêng qua giai điệu: “Con lớn lên từ hạt gạo mẹ/ Từ giọt mồ hôi rơi miền đất khát/ Bát cơm chiều chan chứa tấm lòng quê”.
Một buổ i chi ều sau m ù a gặt, đứng giữa cánh đồng còn m ù i rơm rạ, nhìn những bao lú a ch ất đầy bờ , ch ợt thấy một điề u quen m à lạ. Hạt lúa đã đi một hành trình dài, từ gieo xuống đất đến khi vào bao, chuẩn bị rời khỏi ruộng.
Cái tên của nó: Séng Cù, nghe vừa mộc mạc, vừa chứa đựng cả hơi thở của đại ngàn. Để có được bát cơm thơm dẻo, cây lúa đã uống những giọt sương sớm tinh khiết, đón những tia nắng mật ong đầu tiên trên vùng cao và chắt lọc tinh túy những ân huệ mà vùng đất Mường Khương, Bát Xát ban cho.
Đại tá Đào Văn Sử là một người hoạt động say mê trong nhiều lĩnh vực báo chí, văn chương, nhiếp ảnh và âm nhạc. Ông tham gia cuộc vận động sáng tác bằng một ca khúc có tên gọi “Tự hào gạo Việt Nam”.
Tác giả Đặng Văn Toàn phác thảo cuộc sống người trồng lúa bằng những vần điệu nhẹ nhàng “Đồng xa mẹ đang cấy/ Bỗng trời lắc rắc mưa/ Những giọt lành, giọt mát/ Như lộc gieo đầu mùa” và những hình ảnh bâng khuâng “Trăng soi mênh mông đồng lúa/ Soi bao gương mặt được mùa/ Sau mỗi nắng mưa bận rộn/ Sau từng phấp phỏng âu lo”.
Chiều về, khi gió từ phá Tam Giang thổi vào lồng lộng, cánh đồng lại rực rỡ với những cánh diều đủ màu sắc. Những con diều giấy đơn sơ mang theo ước mơ của những đứa trẻ nghèo bay cao, bay xa trên nền trời xanh thẳm. Nhìn cánh diều chao liệng, tôi cứ ngỡ như chúng đang kể chuyện về vùng đất kiên cường này với mây xanh.
Nhà thơ đất cảng Hải Phòng ứng thí với ba bài “Ngẫm cảm cây lúa”, “Tâm tình với lúa” và “Hạt lúa Việt Nam” để chia sẻ rung động: “Kìa thảm ruộng xanh nương rẫy, đồng bằng/ Kí ức chai sần bàn tay gặt lúa/ Đôi chân tảo tần đi qua bão lũ/ Hằn nếp nhăn báo hiệu mùa vàng”.
Những năm đầu thập niên 1990, khi máy gặt còn hiếm, người quê tôi vẫn đập lúa bằng tay. Ngày ấy, quê tôi cực lắm, nhưng cái cực ấy lại có vị ngọt của tình thân, của niềm vui lao động. Mỗi mùa gặt về, cả nhà lại cùng nhau chạy theo ánh mặt trời.
Tác giả Phạm Hoài Ngọc từ “Cánh đồng thời gian, rộng mà không vô tận” đã rưng rưng xúc động “Mẹ như trăng/ Dịu dàng/ Ôm ấp/ Những mùa vàng/ Ngô lúa và con”.
Giá lúa gạo hôm nay (20/4) tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ổn định, giá ít biến động nhưng giao dịch mua bán còn chậm.
Nhà thơ Đỗ Trọng Khơi bày tỏ niềm riêng của một người con Thái Bình gắn bó sâu nặng với quê hương: “Dọc theo dòng chảy của thời gian, cây lúa không chỉ lớn lên cùng ký ức con người mà còn âm thầm ghi dấu bằng những bước tiến rất cụ thể”.
Với tôi, tuổi thơ đã đi qua, nhưng cánh đồng quê vẫn còn đó như một phần máu thịt, như niềm yêu dấu mỗi khi trở về. Hạt gạo không chỉ nuôi lớn con người tôi, mà còn nuôi lớn cả tình thương và nhân cách. Trong mỗi hạt gạo quê nhà, tôi luôn thấy bóng dáng của cha, của mẹ, của một thời lam lũ mà ấm áp.
Chừng một năm trôi qua, 20 km kênh dẫn nước ngọt đầu tiên tại Đồng Tháp Mười đã đào xong. Mọi người đều biết, phải rửa sạch phèn mới có thể trồng lúa. Nhớ lần đầu ông Năm theo Thông, dẫn anh em ra công trường, đã giật mình sửng sốt. Hàng ngàn con người, từ công an, bộ đội, thanh niên xung phong, cho tới những người bám trụ như ông đang quầy quả chống lại thiên nhiên, bẻ cong dòng chảy .
Tác giả Phan Thành Đạt từ Trường Đại học Đồng Tháp viết về một vẻ đẹp bình dị: “Hạt gạo nằm trắng ngần tràn trong chén sứ/ Vẫn đủ chỗ đựng cả màu xanh/ Hương phù sa tràn ra trong từng thớ lưỡi/ Hậu vị ngọt ngào xoa dịu nỗi đơn côi”.
Nữ tác giả Nguyễn Thị Như Ngọc sinh năm 1990 từ Ninh Bình hát lên giai điệu ngọt ngào “Hạt gạo thơm hương phù sa nặng mênh mang/ Mùa vàng nơi nơi đẹp quá Việt Nam ơi/ Xuôi dòng Cửu Long lại nhớ sông Hồng/ Vàng tươi cánh đồng bát ngát”.
Nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng dùng thể loại lục bát để ca ngợi vẻ đẹp và sức sống của cây lúa Việt Nam nơi miền Trung nắng gió: “ Khúc cung đình của rạ rơm/ Bao nhiêu vũ nữ xòe ôm hoàng triều”.
Càng vào giai đoạn nước rút, càng nhiều tác phẩm gửi về ứng thí. Riêng 15 ngày cuối tháng 4/2026, đã có tổng cộng 162 bài dự thi ở các thể loại thơ, văn xuôi và ca khúc. Vì vậy, những tác phẩm qua vòng sơ khảo sẽ tiếp tục được giới thiệu trên trang web trong tháng 5 này.
Nữ nhạc sĩ Thu Hường từ Lâm Đồng lắng đọng tâm sự trong từng câu hát: “Cánh đồng xanh thì thầm kể chuyện/ Mẹ hóa mùa vàng nuôi lớn đời con/ Hạt gạo trắng như trăng non tháng tám/ Nâng niu bàn tay thơm cả quê nhà”.
Cái tên của nó: Séng Cù, nghe vừa mộc mạc, vừa chứa đựng cả hơi thở của đại ngàn. Để có được bát cơm thơm dẻo, cây lúa đã uống những giọt sương sớm tinh khiết, đón những tia nắng mật ong đầu tiên trên vùng cao và chắt lọc tinh túy những ân huệ mà vùng đất Mường Khương, Bát Xát ban cho.
Đại tá Đào Văn Sử là một người hoạt động say mê trong nhiều lĩnh vực báo chí, văn chương, nhiếp ảnh và âm nhạc. Ông tham gia cuộc vận động sáng tác bằng một ca khúc có tên gọi “Tự hào gạo Việt Nam”.
Tác giả Đặng Văn Toàn phác thảo cuộc sống người trồng lúa bằng những vần điệu nhẹ nhàng “Đồng xa mẹ đang cấy/ Bỗng trời lắc rắc mưa/ Những giọt lành, giọt mát/ Như lộc gieo đầu mùa” và những hình ảnh bâng khuâng “Trăng soi mênh mông đồng lúa/ Soi bao gương mặt được mùa/ Sau mỗi nắng mưa bận rộn/ Sau từng phấp phỏng âu lo”.
Chiều về, khi gió từ phá Tam Giang thổi vào lồng lộng, cánh đồng lại rực rỡ với những cánh diều đủ màu sắc. Những con diều giấy đơn sơ mang theo ước mơ của những đứa trẻ nghèo bay cao, bay xa trên nền trời xanh thẳm. Nhìn cánh diều chao liệng, tôi cứ ngỡ như chúng đang kể chuyện về vùng đất kiên cường này với mây xanh.
Nhà thơ đất cảng Hải Phòng ứng thí với ba bài “Ngẫm cảm cây lúa”, “Tâm tình với lúa” và “Hạt lúa Việt Nam” để chia sẻ rung động: “Kìa thảm ruộng xanh nương rẫy, đồng bằng/ Kí ức chai sần bàn tay gặt lúa/ Đôi chân tảo tần đi qua bão lũ/ Hằn nếp nhăn báo hiệu mùa vàng”.
Những năm đầu thập niên 1990, khi máy gặt còn hiếm, người quê tôi vẫn đập lúa bằng tay. Ngày ấy, quê tôi cực lắm, nhưng cái cực ấy lại có vị ngọt của tình thân, của niềm vui lao động. Mỗi mùa gặt về, cả nhà lại cùng nhau chạy theo ánh mặt trời.
Tác giả Phạm Hoài Ngọc từ “Cánh đồng thời gian, rộng mà không vô tận” đã rưng rưng xúc động “Mẹ như trăng/ Dịu dàng/ Ôm ấp/ Những mùa vàng/ Ngô lúa và con”.
Giá lúa gạo hôm nay (20/4) tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ổn định, giá ít biến động nhưng giao dịch mua bán còn chậm.
Nhà thơ Đỗ Trọng Khơi bày tỏ niềm riêng của một người con Thái Bình gắn bó sâu nặng với quê hương: “Dọc theo dòng chảy của thời gian, cây lúa không chỉ lớn lên cùng ký ức con người mà còn âm thầm ghi dấu bằng những bước tiến rất cụ thể”.
Với tôi, tuổi thơ đã đi qua, nhưng cánh đồng quê vẫn còn đó như một phần máu thịt, như niềm yêu dấu mỗi khi trở về. Hạt gạo không chỉ nuôi lớn con người tôi, mà còn nuôi lớn cả tình thương và nhân cách. Trong mỗi hạt gạo quê nhà, tôi luôn thấy bóng dáng của cha, của mẹ, của một thời lam lũ mà ấm áp.






