Tư duy cộng đồng trong ngành hàng lúa gạo - từ “mạnh ai nấ y l àm” đến “ c ù ng nhau đi xa”
Ông Jeremy Zwinger, Chủ tịch kiêm CEO Tổ chức The Rice Trader, trao cúp Gạo ngon nhất thế giới năm 2025 cho ông Hồ Quang Cua (Ảnh: VIETRISA) VIETVISA - Ngày 0 2/ 0 2/2026 tại TP. Cần Thơ, tổ chức The Rice Trader tổ chức lễ trao cúp "Gạo ngon nhất thế giới" năm 2025 cho Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua.
Ca khúc “Gạo ngon nhất – Hạt ngọc yêu thương” của tác giả Nguyễn Lưu Tường trân trọng giá trị cao đẹp: “Mẹ vo gạo, nước trong soi bóng. Chén cơm thơm trắng tựa vầng trăng. Dinh dưỡng quý sức bền nuôi sống cho đời vui, cho giấc mơ xanh”.
Tác giả Nhiên Đăng ở Gia Lai “đêm nghe rạ rơm kể chuyện/ những cơn gió trở trời” đã thấm thía “ta như cây lúa cuối đầu tạ ơn đất trời đã ban mưa ban nắng/ để ruộng lúa Việt nghìn đời hiện diện trong tiềm thức đất nước bốn nghìn năm”.
Tác giả Nguyễn Đức Hưng từ Trung tâm Y tế Kon Plông nhắn nhủ một căn cước làng quê: ‘ Không đứng cạnh thị trường thương hiệu lớn/ gạo rẫy mồ côi một góc đỉnh trời/ bao bát cơm trầm ngâm không nói/ mà lặng im đắp đổi phận người’.
Đồng mùa này vừa gặt xong. Gốc rạ còn trơ, đất nứt chân chim. Mấy đám rơm chất thành ụ, chờ đốt. Gió thổi, mùi rơm khô ngai ngái bay lên, quyện với nắng, với khói. Mùi ấy đánh thức trong anh một thứ gì rất cũ. Hồi nhỏ, cũng mùi này, những buổi trưa trốn ngủ, anh chạy theo đám bạn ra đồng…
Tác giả Nguyễn Duy Anh – Nguyễn Bảo gửi gắm giai điệu rộn ràng trong ca khúc ‘Lúa ơi, gạo ơi’ theo điệu cha cha cha: ‘Một đàn chim trắng bay qua cánh đồng/ Bình minh nắng ấm soi ruộng lúa oằn bông/ Một đàn em bé reo vang hát mừng/ Niềm vui lúa chín đang về khắp mọi nơi’.
Tác giả Thái Tràng là một giáo viên ở Cái Bè, Đồng Tháp bày tỏ tâm sự: “Đồng mình bây giờ rộn ràng ba vụ luân canh/ mùa khói thả bâng khuâng niềm vui như lúa cong trái me từng chùm chín rộ”.
Một buổ i chi ều ở miề n qu ê, ngồi dưới mái hiên một hợp tác xã nhỏ. Trước sân là mấy chiếc xe máy dựng lộn xộn, trong nhà vài bác nông dân đang bàn chuyện gi á lúa, chuyện thương lái hẹn rồi lại thất hẹn. Trên tường treo trang trọng tấm bảng: Hợp tác xã kiểu mới.
Mùa gặt tới là mùa vui nhất trong năm. Cả làng kéo nhau lên nương, tay cầm lưỡi liềm, địu gùi. Bắt đầu từ bờ nương, từng người khom lưng, tay trái nắm bó lúa, tay phải quạt liềm. Xoèn xoẹt, những bó lúa rơi xuống đất. Trẻ con chạy theo sau, túm lúa lại thành bó to, trói bằng chính cây lúa nương.
Từng bị xem là phụ phẩm phải đốt bỏ sau mỗi vụ mùa, rơm rạ đang được “đánh thức” như một nguồn tài nguyên sinh học có giá trị cao, các mô hình kinh tế tuần hoàn từ rơm rạ đang chứng minh rằng: Nếu được quản lý đúng cách, rơm rạ không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn mở ra cơ hội tăng thu nhập bền vững cho nông dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và cam kết Net Zero.
Hành trình thương hiệu gạo ST25 được tác giả Diệp Bần Cò viết thành một truyện ngắn nhiều chi tiết thú vị. Nguyên mẫu nhân vật Hồ Quang Cua qua góc nhìn văn học cũng lấp lánh vẻ đẹp khác của lao động và sáng tạo.
Philippines dự kiến nhập khẩu 3,6 triệu tấn gạo năm 2026, trong đó 75–80% từ Việt Nam, nhưng kèm yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, và tiêu chuẩn xanh...
Nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh dắt người đọc đi dọc chiều dài kỷ niệm, từ ‘Nhớ xóm, nhớ làng còn bé chạy lon ton/ Cơm nếp đầu mùa cuối xóm vẫn còn thơm’ đến ‘Cái ngày cây lúa trổ bông/ Lời ru gặt giữa cánh đồng Mẹ tôi’.
Suy tư của tác giả Trần Kế Hoàn ở Ninh Bình: ‘Mỗi hạt gạo là một ký tự cổ, viết bằng ánh nắng và nước mắt/ Người Việt đọc nó bằng vị mặn của giọt mồ hôi, bằng nỗi nhớ đồng xa trong bữa cơm chiều phố thị’.
Câu chuyện của miền núi Tây Bắc: Có những chiều đứng bên ruộng, nhìn lúa trổ bông, tôi hiểu rằng lịch sử của đất nước này nằm trong dáng lưng còng bên suối, trong tiếng chày nện xuống cối đá, trong những bao gạo gùi qua dốc, trong những thửa ruộng được vá lại sau lũ.
Vài suy ngẫm khi đọc một câu ngắn treo trên một bức tường “Why ask Why? Buổ i chi ều, mặt trời nghiêng xuống cuố i c ánh đồng, ánh nắng vẽ những vệt dài trên thửa ruộng vừa gặt xong. Rơ m c òn thơm m ù i nắng mới. Người nông dân lại đứng đó, nhìn cánh đồng trơ gốc rạ, mà trong đầu không còn là câu hỏi “ m ù a nà y l ời bao nhiêu”, mà là một câu hỏi khác, sâu hơn: “ Cánh đồng này rồi sẽ đi về đâ u? ”. Ngày trước, cánh đồng chỉ được nhìn như nơi cho ra hạt lúa. Thu hoạch xong là xong. Nhưng khi bắt đầu hỏi “ tại sao”, người trồng lúa mới nhận ra: cánh đồng cũng biết mệt, đất cũng biết đau. Bón nhiều thì đất chai, xả nước mạnh thì ph ù sa trôi đi, đốt rơm thì khói bay lên trờ i, c òn người trồng lúa thì cứ loay hoay với vòng xoáy chi phí, nợ nần, rủ i ro. Có những câu hỏi ban đầu nghe rất “ xa xỉ”: Tại sao phải giữ rơm rạ ? Tại sao phải đo phát thả i? Tại sao hạt gạ o l ạ i c ần có câu chuyệ n? Nhưng chính những câu hỏi ấy đã mở ra một cánh cửa khác cho ngành hàng lúa gạo. N...
Những rẫy lúa cheo leo. Vắt ngang lưng trời là những rẫy lúa, những bông lúa uốn cong trĩu nặng. Những rẫy lúa trên những vách núi bên đèo có cái tên là Dốc Chó, nơi giáp ranh giữa Con Cuông và Tương Dương khiến phải nửa cổ nhìn lên.
Tác giả Nhiên Đăng ở Gia Lai “đêm nghe rạ rơm kể chuyện/ những cơn gió trở trời” đã thấm thía “ta như cây lúa cuối đầu tạ ơn đất trời đã ban mưa ban nắng/ để ruộng lúa Việt nghìn đời hiện diện trong tiềm thức đất nước bốn nghìn năm”.
Tác giả Nguyễn Đức Hưng từ Trung tâm Y tế Kon Plông nhắn nhủ một căn cước làng quê: ‘ Không đứng cạnh thị trường thương hiệu lớn/ gạo rẫy mồ côi một góc đỉnh trời/ bao bát cơm trầm ngâm không nói/ mà lặng im đắp đổi phận người’.
Đồng mùa này vừa gặt xong. Gốc rạ còn trơ, đất nứt chân chim. Mấy đám rơm chất thành ụ, chờ đốt. Gió thổi, mùi rơm khô ngai ngái bay lên, quyện với nắng, với khói. Mùi ấy đánh thức trong anh một thứ gì rất cũ. Hồi nhỏ, cũng mùi này, những buổi trưa trốn ngủ, anh chạy theo đám bạn ra đồng…
Tác giả Nguyễn Duy Anh – Nguyễn Bảo gửi gắm giai điệu rộn ràng trong ca khúc ‘Lúa ơi, gạo ơi’ theo điệu cha cha cha: ‘Một đàn chim trắng bay qua cánh đồng/ Bình minh nắng ấm soi ruộng lúa oằn bông/ Một đàn em bé reo vang hát mừng/ Niềm vui lúa chín đang về khắp mọi nơi’.
Tác giả Thái Tràng là một giáo viên ở Cái Bè, Đồng Tháp bày tỏ tâm sự: “Đồng mình bây giờ rộn ràng ba vụ luân canh/ mùa khói thả bâng khuâng niềm vui như lúa cong trái me từng chùm chín rộ”.
Mùa gặt tới là mùa vui nhất trong năm. Cả làng kéo nhau lên nương, tay cầm lưỡi liềm, địu gùi. Bắt đầu từ bờ nương, từng người khom lưng, tay trái nắm bó lúa, tay phải quạt liềm. Xoèn xoẹt, những bó lúa rơi xuống đất. Trẻ con chạy theo sau, túm lúa lại thành bó to, trói bằng chính cây lúa nương.
Suy ngẫm của TS Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông thôn (nay là Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường), khi nhìn lại một nhiệm kỳ đặc biệt của ngành Nông nghiệp và Môi trường.
Hội thảo khu vực về “Cơ chế đầu tư nhằm thúc đẩy canh tác lúa giảm phát thải tại các quốc gia ASEAN”, từ 21-23/1, không chỉ mở ra diễn đàn đối thoại chính sách và khoa học mà còn đặt nền móng cho một lộ trình hợp tác khu vực hướng tới tương lai nông nghiệp xanh, phát thải thấp và bền vững.
Hành trình thương hiệu gạo ST25 được tác giả Diệp Bần Cò viết thành một truyện ngắn nhiều chi tiết thú vị. Nguyên mẫu nhân vật Hồ Quang Cua qua góc nhìn văn học cũng lấp lánh vẻ đẹp khác của lao động và sáng tạo.
Nhà thơ Nguyễn Vũ Quỳnh dắt người đọc đi dọc chiều dài kỷ niệm, từ ‘Nhớ xóm, nhớ làng còn bé chạy lon ton/ Cơm nếp đầu mùa cuối xóm vẫn còn thơm’ đến ‘Cái ngày cây lúa trổ bông/ Lời ru gặt giữa cánh đồng Mẹ tôi’.
Suy tư của tác giả Trần Kế Hoàn ở Ninh Bình: ‘Mỗi hạt gạo là một ký tự cổ, viết bằng ánh nắng và nước mắt/ Người Việt đọc nó bằng vị mặn của giọt mồ hôi, bằng nỗi nhớ đồng xa trong bữa cơm chiều phố thị’.
Câu chuyện của miền núi Tây Bắc: Có những chiều đứng bên ruộng, nhìn lúa trổ bông, tôi hiểu rằng lịch sử của đất nước này nằm trong dáng lưng còng bên suối, trong tiếng chày nện xuống cối đá, trong những bao gạo gùi qua dốc, trong những thửa ruộng được vá lại sau lũ.
Vài suy ngẫm khi đọc một câu ngắn treo trên một bức tường “Why ask Why? Buổ i chi ều, mặt trời nghiêng xuống cuố i c ánh đồng, ánh nắng vẽ những vệt dài trên thửa ruộng vừa gặt xong. Rơ m c òn thơm m ù i nắng mới. Người nông dân lại đứng đó, nhìn cánh đồng trơ gốc rạ, mà trong đầu không còn là câu hỏi “ m ù a nà y l ời bao nhiêu”, mà là một câu hỏi khác, sâu hơn: “ Cánh đồng này rồi sẽ đi về đâ u? ”. Ngày trước, cánh đồng chỉ được nhìn như nơi cho ra hạt lúa. Thu hoạch xong là xong. Nhưng khi bắt đầu hỏi “ tại sao”, người trồng lúa mới nhận ra: cánh đồng cũng biết mệt, đất cũng biết đau. Bón nhiều thì đất chai, xả nước mạnh thì ph ù sa trôi đi, đốt rơm thì khói bay lên trờ i, c òn người trồng lúa thì cứ loay hoay với vòng xoáy chi phí, nợ nần, rủ i ro. Có những câu hỏi ban đầu nghe rất “ xa xỉ”: Tại sao phải giữ rơm rạ ? Tại sao phải đo phát thả i? Tại sao hạt gạ o l ạ i c ần có câu chuyệ n? Nhưng chính những câu hỏi ấy đã mở ra một cánh cửa khác cho ngành hàng lúa gạo. N...
Ông Huỳnh Văn Thòn - Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời nhận định, nếu như ngân hàng được coi là một thành tố trong hệ sinh thái của Đề án "1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL" chứ không phải là đối tác thì ông đảm bảo sẽ chuyển biến tốt về điều kiện tổ chức sản xuất và kinh doanh.






