Tối 22/11 sẽ diễn ra lễ khai mạc Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II, chủ đề 'Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế', nhằm thúc đẩy sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và kết nối thị trường.
Dự kiến đón khoảng 1.000 đại biểu
Lễ khai mạc Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II diễn ra lúc 20 giờ ngày 22/11/2026 tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế, thành phố Cần Thơ. Với chủ đề “Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế”, Festival kéo dài từ ngày 22 đến 25/11, gồm nhiều hoạt động tại Công viên Sông Hậu và một số địa điểm trên địa bàn thành phố.
Theo Ban Tổ chức, lễ khai mạc dự kiến đón khoảng 1.000 đại biểu. Thành phần khách mời gồm đại diện các nước Đông Nam Á, các thị trường xuất nhập khẩu gạo lớn, đối tác thương mại của Việt Nam, các tổ chức hợp tác quốc tế và đại biểu trong nước. UBND thành phố Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì lễ khai mạc. Festival có sự phối hợp của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương cùng các cơ quan, đơn vị liên quan.
Theo chương trình, lễ khai mạc được truyền hình trực tiếp, với các tiết mục văn nghệ chào mừng, phát biểu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lãnh đạo thành phố Cần Thơ, trình chiếu video “Cây lúa Việt Nam - hình thành và phát triển” cùng chương trình nghệ thuật. Video giới thiệu quá trình phát triển ngành lúa gạo, đóng góp của các nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đồng thời điểm lại việc triển khai Đề án một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long.
Cùng với phim trình chiếu tại lễ khai mạc, Festival giới thiệu ấn phẩm về lịch sử cây lúa Việt Nam với thông điệp “Gạo Việt Xanh: Đổi mới hôm nay - Nuôi dưỡng ngày mai”. Phim và sách ghi nhận những đổi thay trên đồng ruộng khi nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng phát triển vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
| Không gian “Con đường lúa gạo” tái hiện hành trình phát triển của ngành lúa gạo Việt Nam, từ phương thức canh tác truyền thống đến sản xuất hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ. Ảnh: Nguyễn Vũ Linh. |
Theo số liệu năm 2026, diện tích gieo trồng lúa của Cần Thơ đạt khoảng 708.000 héc-ta, sản lượng ước đạt 4,66 triệu tấn.
Tại kỳ Festival lần này, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho biết, thành phố tiếp nối kết quả của kỳ Festival đầu tiên tại Hậu Giang năm 2023, đồng thời phát huy vai trò trung tâm của đồng bằng sông Cửu Long trong liên kết phát triển ngành hàng lúa gạo.
Theo ông, chủ đề “Gạo xanh Việt Nam - Vươn tầm quốc tế” gắn với hai mục tiêu cụ thể là phát triển vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và khẳng định thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế bằng chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất giảm phát thải. Cần Thơ đã đăng ký tham gia Đề án một triệu héc-ta với khoảng 170.000 héc-ta. Thành phố định hướng phát huy thế mạnh của các viện, trường trong đào tạo và ứng dụng khoa học, công nghệ, đồng thời tăng cường kết nối logistics và thương mại để nâng giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập cho người trồng lúa trong vùng.
Chất lượng gạo, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc đặt ra yêu cầu cụ thể cho từng mắt xích trong chuỗi. Hợp tác xã cần tổ chức sản xuất theo quy trình chung và lưu được thông tin từng vụ. Doanh nghiệp cần biết nguồn hàng có đáp ứng yêu cầu chế biến, giao hàng và truy xuất hay không. Với nông dân, giá trị của một quy trình mới thể hiện ở chi phí bỏ ra, thu nhập sau thu hoạch và khả năng duy trì qua nhiều vụ. Đây cũng là những vấn đề đặt ra khi xây dựng vùng nguyên liệu cho Đề án một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp đến năm 2030.
| Các mô hình trưng bày trên Con đường lúa gạo giới thiệu những thành tựu, nét đặc trưng văn hóa và sự đổi mới của ngành hàng lúa gạo Việt Nam qua từng thời kỳ. Ảnh: Nguyễn Vũ Linh. |
Từ trình diễn trên đồng ruộng đến không gian văn hóa lúa gạo
Trước lễ khai mạc, hoạt động trình diễn máy móc, thiết bị tiên tiến phục vụ gieo trồng lúa dự kiến bắt đầu lúc 7 giờ 30 ngày 22/11 tại ấp 4, xã Vị Thủy, với khoảng 500 đại biểu tham dự. Cục Kinh tế Hợp tác và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, các viện nghiên cứu, Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam và các đơn vị liên quan.
Hoạt động trình diễn tạo điều kiện để nông dân và hợp tác xã trực tiếp đánh giá khả năng ứng dụng thiết bị theo quy mô diện tích, điều kiện đồng ruộng và thời vụ. Hiệu quả cơ giới hóa không chỉ phụ thuộc vào tính năng máy móc mà còn gắn với tổ chức dịch vụ, chi phí vận hành và khả năng phối hợp sản xuất trên vùng nguyên liệu.
| Các tiểu cảnh được bố trí tại khu vực Festival, góp phần tạo điểm nhấn cảnh quan, giới thiệu nét đẹp văn hóa lúa nước và thu hút khách tham quan. Ảnh: Lê Hoàng Vũ. |
Từ ngày 22 đến 25/11, triển lãm “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai” tại Công viên Sông Hậu giới thiệu sự thay đổi trong canh tác qua các mô hình và nông cụ. Lễ khai mạc triển lãm sẽ diễn ra lúc 09 giờ 00 ngày 22/11/2026. Khách tham quan có thể theo dõi quá trình từ thời kỳ sản xuất bằng công cụ thủ công, qua kinh tế hộ và cơ giới hóa, đến ứng dụng công nghệ số. Cách trưng bày theo từng giai đoạn cho thấy mỗi bước đổi mới về công cụ đều đi cùng thay đổi trong cách tổ chức lao động và sản xuất.
Cũng trong thời gian này, khu triển lãm trực quan trên các tuyến đường trước công viên kết hợp mô hình thật với kỹ thuật trình chiếu 3D. Các mô hình cánh đồng cơ giới, lúa - tôm - trái cây và cánh đồng số đưa những hình thức sản xuất khác nhau vào cùng một không gian. Mô hình ruộng bậc thang Tây Bắc, lúa nương Tây Nguyên và luân canh lúa - màu ở miền Trung mở rộng câu chuyện đến những vùng trồng lúa có địa hình, nguồn nước và tập quán canh tác riêng.
| Công tác chuẩn bị lúa và vật liệu trưng bày trên Con đường lúa gạo đang được khẩn trương hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ khách tham quan Festival. Ảnh: Lê Hoàng Vũ. |
Không gian giới thiệu Đề án một triệu héc-ta tập trung vào quy trình kỹ thuật và kết quả triển khai tại các địa phương. Qua đó, khách tham quan, đặc biệt là nông dân và hợp tác xã, có thể tìm hiểu điều kiện áp dụng, nhu cầu đầu tư và cách tổ chức sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Vòng quanh công viên, chương trình triển lãm dự kiến có hơn 500 gian hàng, chia thành 10 khu. Ngoài các gian giới thiệu thành tựu của bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp lúa gạo, triển lãm có khu máy móc, vật tư và chuyển đổi số, khu sản phẩm gạo đặc sản, gạo hữu cơ, gạo chất lượng cao, sản phẩm OCOP và sản phẩm chế biến. Các ngân hàng, viện, trường, đơn vị du lịch và đối tác quốc tế cũng có không gian giới thiệu hoạt động. Doanh nghiệp có thể tìm hiểu nguồn hàng và công nghệ, còn người tiêu dùng có dịp tiếp cận các sản phẩm từ lúa gạo và tìm hiểu nơi sản xuất.
Chương trình Festival cũng dành nhiều hoạt động cho công chúng. Từ ngày 22 đến 24/11, khu trưng bày tại phường Cái Khế tổ chức ba hội thi gồm Nghệ thuật từ lúa gạo, “Hương vị hạt ngọc Việt” và Sáng tạo lĩnh vực lúa gạo. Cùng với khu ẩm thực Nam Bộ và khu trải nghiệm văn hóa cộng đồng, các hội thi giới thiệu những cách sử dụng hạt gạo trong đời sống, từ chế biến món ăn đến tạo hình nghệ thuật và phát triển sản phẩm.
Chương trình tham quan giới thiệu một số điểm du lịch sinh thái của Cần Thơ như Mỹ Khánh, Ông Đề và Mùa Xuân, theo lịch bắt đầu lúc 13 giờ 30 ngày 22/11. Chuyến tham quan chợ nổi Cái Răng dự kiến khởi hành từ 5 giờ 30 ngày 23/11. Đến 12 giờ 30 ngày 24/11, chương trình đưa đại biểu xem chung kết đua ghe ngo trong khuôn khổ Lễ hội Oóc Om Bóc. Từ chợ nổi đến đường đua ghe ngo, khách dự Festival có dịp tìm hiểu sinh hoạt trên sông và những nét văn hóa gắn với mùa vụ của cư dân miền Tây.
Các hoạt động trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và triển lãm góp phần quảng bá sản phẩm gạo đặc sản, sản phẩm chế biến và bản sắc địa phương. Đây cũng là cơ hội để các cơ sở sản xuất tiếp cận thị hiếu người tiêu dùng, từ chất lượng sản phẩm đến quy cách đóng gói và thông tin truy xuất nguồn gốc.
| Mô hình sản xuất lúa ứng dụng công nghệ cao được giới thiệu tại Festival, hướng đến nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả canh tác. Ảnh: Lê Hoàng Vũ. |
Kết nối công nghệ, đầu tư và thị trường
Trong hai ngày 23 và 24/11, Festival tổ chức các hội thảo, diễn đàn về khoa học, công nghệ, đầu tư và thị trường nhằm thảo luận giải pháp mở rộng sản xuất lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp. Hoạt động gặp gỡ song phương dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 24/11 tại Khách sạn Mường Thanh Luxury Cần Thơ.
Lúc 8 giờ ngày 23/11, tại khách sạn này, hội thảo “Tương lai hạt gạo xanh - Giải pháp khoa học, công nghệ, số hóa và phát thải thấp” quy tụ 300 đại biểu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, UBND thành phố Cần Thơ phối hợp, Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam cùng các đơn vị chuyên môn chuẩn bị nội dung. Hội thảo là dịp để giới nghiên cứu, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trao đổi về khả năng ứng dụng công nghệ vào sản xuất và tổ chức vùng nguyên liệu.
Trong sản xuất lúa, số hóa có thể bắt đầu từ việc ghi nhận ngày xuống giống, lượng vật tư, chế độ tưới và thời điểm thu hoạch. Dữ liệu ấy giúp hợp tác xã theo dõi việc thực hiện quy trình, đồng thời cung cấp thông tin để doanh nghiệp truy xuất lô hàng. Khi cần đánh giá mức giảm phát thải, dữ liệu phải được ghi theo phương pháp thống nhất và có thể kiểm tra. Khả năng sử dụng thông tin qua nhiều vụ phụ thuộc vào quy trình ghi chép phù hợp với người làm ruộng và sự phối hợp giữa các đơn vị thu thập, sử dụng dữ liệu.
| Cơ giới hóa đồng bộ trong canh tác lúa góp phần giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy mục tiêu phát triển lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại ĐBSCL. Ảnh: Lê Hoàng Vũ. |
Đối với các vùng áp dụng tưới ngập khô xen kẽ, việc phối hợp lịch cấp nước giữa các hộ và đơn vị thủy lợi có vai trò quan trọng. Dữ liệu quan trắc và ghi chép tại đồng ruộng có thể hỗ trợ điều hành tưới tiêu, nhất là ở những khu vực sử dụng chung hệ thống kênh dẫn.
Đến 14 giờ cùng ngày, Diễn đàn Xúc tiến đầu tư FDI diễn ra tại Khách sạn Mường Thanh Luxury Cần Thơ, quy mô 100 đại biểu. Với nhà đầu tư quan tâm đến ngành lúa gạo, quy mô và tính ổn định của vùng nguyên liệu là thông tin cần thiết khi tính toán phương án đầu tư vào sấy, kho chứa, chế biến hay logistics. Với địa phương, các cuộc trao đổi là dịp tìm hiểu yêu cầu của nhà đầu tư về hạ tầng, nguồn cung và khả năng liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã tại chỗ.
Lúc 8 giờ ngày 24/11, hội thảo “Gạo xanh Việt Nam - Kiến tạo giá trị, vươn tầm quốc tế” diễn ra tại Trung tâm Văn hóa và Hội nghị Sóc Trăng, số 4 Trần Phú, phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ, quy mô 300 đại biểu do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì.
Các cuộc gặp song phương tạo cơ hội để doanh nghiệp chế biến, đối tác nhập khẩu và đơn vị cung cấp công nghệ trao đổi trực tiếp về năng lực cung ứng, tiêu chuẩn sản phẩm và nhu cầu đổi mới thiết bị. Những kết nối này có thể là bước khởi đầu cho hoạt động khảo sát vùng nguyên liệu, đánh giá mẫu gạo và hợp tác thương mại sau Festival.
Festival không chỉ là dịp giới thiệu thành tựu ngành lúa gạo mà còn tạo diễn đàn kết nối giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học và cơ quan quản lý. Hiệu quả lâu dài của các hoạt động này sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì quy trình canh tác giảm phát thải, tổ chức vùng nguyên liệu ổn định và đáp ứng yêu cầu chất lượng của thị trường.
Lịch hoạt động FestivalNgày 22/11: 7 giờ 30, trình diễn máy móc, thiết bị tiên tiến phục vụ gieo trồng lúa tại ấp 4, xã Vị Thủy.13 giờ 30, Hội thi Nghệ thuật từ lúa gạo tại khu trưng bày, triển lãm Festival. Cùng giờ, tham quan các điểm du lịch sinh thái Cần Thơ (Mỹ Khánh, Ông Đề, Mùa Xuân…).20 giờ, lễ khai mạc. 21 giờ 30, bắn pháo hoa tầm thấp. Cả hai diễn ra tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế.
Ngày 23/11: 5 giờ 30, tham quan chợ nổi Cái Răng.
8 giờ, hội thảo “Tương lai hạt gạo xanh - Giải pháp khoa học công nghệ, số hóa và phát thải thấp”.
14 giờ, Diễn đàn Xúc tiến đầu tư FDI. Cả hai diễn ra tại Khách sạn Mường Thanh Luxury, nơi cũng tổ chức hoạt động gặp gỡ song phương.
14 giờ, Hội thi “Hương vị hạt ngọc Việt” tại khu trưng bày, triển lãm Festival.20 giờ, chương trình nghệ thuật tại Công viên Sông Hậu.
Ngày 24/11: 8 giờ, hội thảo “Gạo xanh Việt Nam - Kiến tạo giá trị, vươn tầm quốc tế” tại Trung tâm Văn hóa và Hội nghị Sóc Trăng.
12 giờ 30, xem chung kết đua ghe ngo trong khuôn khổ Lễ hội Oóc Om Bóc tại khán đài đua ghe ngo, phường Sóc Trăng.
13 giờ 30, Hội thi Sáng tạo lĩnh vực lúa gạo tại khu trưng bày, triển lãm Festival. Hoạt động gặp gỡ song phương tại Khách sạn Mường Thanh Luxury.20 giờ, chương trình nghệ thuật tại Công viên Sông Hậu.
Ngày 22 - 25/11: Từ 8 giờ đến 22 giờ hằng ngày tại khu vực Công viên Sông Hậu, diễn ra triển lãm “Con đường lúa gạo từ quá khứ đến tương lai”, hoạt động tại 10 khu triển lãm và khu trưng bày trực quan thành tựu nông nghiệp kết hợp mô hình thật với kỹ thuật 3D Mapping.
Ngọc Thắng - Hoàng Vũ

