VIETRISA tập trung thử nghiệm, hoàn thiện thực hành sản xuất lúa phát thải thấp phù hợp với điều kiện địa phương, tăng cường liên kết giữa vùng sản xuất, nông dân với doanh nghiệp.
Ngày 15-16/10, Diễn đàn Chính sách Lúa gạo Toàn cầu 2026 với chủ đề “Xây dựng thị trường lúa gạo có khả năng chống chịu” được tổ chức tại Addis Ababa, Ethiopia, với sự đồng chủ trì của Liên minh châu Phi (AU) và Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI).
Diễn đàn quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và đại diện các tổ chức quốc tế, khu vực và doanh nghiệp nhằm trao đổi về phát triển ngành lúa gạo bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng tính ổn định của thương mại gạo.
| TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy (bìa phải) đại diện VIETRISA tại Diễn đàn Chính sách Lúa gạo Toàn cầu 2026. Ảnh: BTC. |
Tại phiên thảo luận chính sách thứ nhất, “Sản xuất lúa gạo bền vững trong điều kiện hạn chế về khí hậu, nước và đầu vào”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy, Trưởng đại diện phía Bắc của Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), đã chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam. Phiên thảo luận tập trung trao đổi về cách bảo đảm nguồn cung gạo cho thị trường trong nước và quốc tế, nâng cao thu nhập cho nông dân, đồng thời giúp ngành lúa gạo ứng phó tốt hơn với tình trạng khan hiếm nước, các rủi ro khí hậu, chi phí đầu vào gia tăng và áp lực lên môi trường.
Từ thực tiễn ĐBSCL, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy nêu những thách thức ngày càng rõ đối với sản xuất lúa, trong đó có hạn hán, xâm nhập mặn và biến động nguồn nước; cùng với chi phí phân bón, nhiên liệu và lao động tăng. Theo bà, bảo đảm nguồn cung không chỉ là duy trì sản lượng, mà còn cần nâng cao khả năng thích ứng của sản xuất và đồng thời giúp người trồng lúa duy trì thu nhập và yên tâm gắn bó với sản xuất.
Chia sẻ về định hướng chính sách của Việt Nam, đại diện VIETRISA giới thiệu Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”. Việc triển khai Đề án cần kết hợp đầu tư thủy lợi, quản lý nước, nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật với hoạt động khuyến nông.
Thông qua các mô hình tại địa phương, tập huấn cán bộ khuyến nông và hướng dẫn nông dân tại đồng ruộng, các quy trình kỹ thuật được cụ thể hóa thành cách làm phù hợp với thực tế sản xuất. Trước khi mở rộng, các giải pháp cần được đánh giá về hiệu quả môi trường, năng suất, chi phí và thu nhập của nông dân, đồng thời có sự tham gia của các bên trong chuỗi giá trị.
Từ góc độ Hiệp hội, VIETRISA góp phần kết nối cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, địa phương, hợp tác xã, nông dân và doanh nghiệp ngành hàng lúa gạo. Hiệp hội phối hợp với các đối tác, trong đó có Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI), Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV) tại Việt Nam và các đối tác địa phương trong khuôn khổ dự án “Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững tại khu vực ĐBSCL” (TRVC).
Các hoạt động tập trung vào thử nghiệm, hoàn thiện thực hành sản xuất lúa phát thải thấp phù hợp với điều kiện địa phương, tập huấn và tăng cường liên kết giữa vùng sản xuất, nông dân với doanh nghiệp và thị trường.
| Tọa đàm chính sách "Sản xuất lúa gạo bền vững trong bối cảnh hạn chế về khí hậu, nguồn nước và các yếu tố đầu vào" trong khuôn khổ Diễn đàn Chính sách Lúa gạo Toàn cầu 2026. |
Một nội dung được chia sẻ tại diễn đàn là nhãn hiệu tập thể “Gạo Việt xanh phát thải thấp” do VIETRISA quản lý theo quy chế sử dụng. Nhãn hiệu tạo nhận diện chung cho sản phẩm của các doanh nghiệp được cấp quyền sử dụng khi đáp ứng yêu cầu về quy trình sản xuất và hồ sơ chứng minh.
Trong khuôn khổ dự án TRVC, 8 doanh nghiệp đã được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu; sản phẩm gạo mang nhãn hiệu đã được xuất khẩu tới một số thị trường như EU, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản, Australia và Bờ Biển Ngà. Đây là một ví dụ về nỗ lực kết nối thực hành sản xuất với doanh nghiệp và thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị gạo chất lượng cao, phát thải thấp.
Tại phiên trao đổi, VIETRISA nhấn mạnh sản xuất trong nước bền vững và thương mại quốc tế ổn định cần hỗ trợ lẫn nhau. Nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện sinh kế nông dân, phát triển chuỗi giá trị cạnh tranh và duy trì khả năng tiếp cận thị trường đáng tin cậy là những yếu tố quan trọng để tăng sức chống chịu của ngành lúa gạo trước các cú sốc khí hậu và thị trường.
Việc VIETRISA tham gia Diễn đàn Chính sách Lúa gạo Toàn cầu 2026 là dịp để Hiệp hội chia sẻ kinh nghiệm Việt Nam, đồng thời trao đổi với các nhà hoạch định chính sách, tổ chức quốc tế và đại diện ngành hàng từ nhiều quốc gia.
Sự hiện diện và đóng góp của VIETRISA tại diễn đàn góp phần khẳng định vai trò đại diện, kết nối và thúc đẩy hợp tác của Hiệp hội trong các vấn đề phát triển ngành lúa gạo; qua đó đưa thực tiễn và tiếng nói của ngành hàng Việt Nam vào đối thoại quốc tế, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác phục vụ sản xuất chất lượng cao, hiệu quả, có trách nhiệm với môi trường và gắn với thị trường.
VIETRISA trân trọng cảm ơn IRRI và Ban Tổ chức đã mời và hỗ trợ kinh phí để đại diện Hiệp hội tham dự Diễn đàn, chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam và kết nối với các đối tác quốc tế.
TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy
Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường

