Tái định nghĩa
sứ mạng ngành trồng trọt
Từ làm ra nhiều nông sản đến kiến tạo nhiều giá trị
Có một thời, khi nạn đói còn là nỗi ám ảnh của nhiều quốc gia, câu hỏi lớn nhất của ngành trồng trọt khá giản dị: làm sao sản xuất được nhiều lương thực hơn?
Cuộc Cách mạng Xanh ở nửa sau thế kỷ XX đã trả lời bằng giống năng suất cao, thủy lợi, phân bón, cơ giới hóa và tiến bộ khoa học. Năng suất cây trồng tăng mạnh, an ninh lương thực được cải thiện.
Nhưng bước sang thế kỷ XXI, câu hỏi đã khác. Không chỉ là “sản xuất được bao nhiêu”, mà còn là “sản xuất bằng cách nào”. Không chỉ hỏi một hecta cho bao nhiêu tấn, mà còn phải hỏi dùng bao nhiêu nước, phát thải bao nhiêu, người trồng nhận được bao nhiêu thu nhập, người tiêu dùng nhận được bao nhiêu dinh dưỡng, đất còn khỏe hay không sau mỗi mùa vụ.
FAO cho biết thực vật cung cấp khoảng 80% lượng calorie hằng ngày của con người; đến năm 2050, phần lớn nhu cầu lương thực tăng thêm dự kiến phải đến từ sản phẩm thực vật. Sâu bệnh có thể làm mất tới 40% sản lượng cây trồng toàn cầu mỗi năm. Vai trò của trồng trọt vì vậy không thể chỉ đo bằng sản lượng.
Từ “nhiều hơn” đến “tốt hơn”
Khung chiến lược FAO: Better Production · Better Nutrition · Better Environment · Better Life
Bảy sứ mạng mới của ngành trồng trọt
Nhấp vào từng sứ mạng để xem nội dung chi tiết
Nuôi sống con người
Nuôi dưỡng con người
Tạo sinh kế thịnh vượng cho người trồng
Bảo vệ đất, nước và đa dạng sinh học
Thích ứng và giảm phát thải khí hậu
Đưa thị trường vào đầu chuỗi
Nâng cao chất lượng sống
Chọn một sứ mạng ở trên để xem nội dung đầy đủ.
Công nghệ là phương tiện, không phải đích đến
Xuyên suốt bảy sứ mạng ấy là vai trò ngày càng lớn của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cảm biến giúp tưới chính xác hơn; vệ tinh theo dõi sức khỏe cây trồng; AI hỗ trợ nhận diện sâu bệnh; công nghệ sinh học rút ngắn chọn giống; dữ liệu số hỗ trợ truy xuất và dự báo thị trường.
Nhưng công nghệ không phải mục đích cuối cùng. Một ứng dụng hiện đại nhưng người trồng không dùng được thì chưa tạo ra giá trị. Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi giải quyết được bài toán của đất, của cây, của người trồng và của thị trường.
Từ ngành sản xuất sang ngành kiến tạo đa giá trị
Nuôi sống → Làm ra nhiều hơn
Tập trung vào sản lượng, năng suất, an ninh lương thực.
Nuôi dưỡng · Sinh kế · Tái tạo tài nguyên
Thêm dinh dưỡng, thu nhập người trồng và sức khỏe đất – nước.
Thích ứng khí hậu · Giảm phát thải
Từ chịu tác động sang trở thành một phần của giải pháp.
Đưa thị trường vào đầu chuỗi
Trồng cho thị trường nào, giá trị được tạo thêm ở đâu?
Từ cánh đồng đến đô thị
Vườn cộng đồng, nông trại đô thị, công viên nông nghiệp, làng hoa.
“Ngày trước, câu hỏi lớn là: làm sao để cây cho nhiều hơn? Ngày nay cần hỏi: làm sao để từ một cái cây, một mảnh vườn, một cánh đồng, xã hội nhận được nhiều giá trị hơn mà thiên nhiên phải trả giá ít hơn?”— Lê Minh Hoan
Thước đo mới của ngành
Không chỉ tấn trên hecta, mà còn là thu nhập, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng nước, sức khỏe đất, phát thải carbon, mức độ tuần hoàn phụ phẩm, việc làm, dinh dưỡng và giá trị cảnh quan.
Đó có thể là cách định nghĩa ngắn gọn về sứ mạng mới của ngành trồng trọt: không chỉ làm ra nông sản, mà nuôi dưỡng con người, sinh kế, đất đai và kiến tạo một cuộc sống tốt đẹp hơn.
