Ông Huỳnh Văn Thòn - Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời nhận định, nếu như ngân hàng được coi là một thành tố trong hệ sinh thái của Đề án "1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL" chứ không phải là đối tác thì ông đảm bảo sẽ chuyển biến tốt về điều kiện tổ chức sản xuất và kinh doanh.
Nếu ngân hàng không là đối tác, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao sớm thành công
Hôm nay 31/12, tại TP Cần Thơ, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) đã tổ chức tọa đàm với chủ đề: "Gặp gỡ Vietrisa 2026: Một triệu ha - Một chặng đường".
 |
| Ông Huỳnh Văn Thòn - Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời cho biết, Đề án 1 triệu ha lúa sẽ "về đích" sớm nếu ngân hàng thôi làm... đối tác. Ảnh: H.X |
Tại sự kiện, ông Huỳnh Văn Thòn - Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời đã đưa ra một góc nhìn về vai trò của tài chính trong Đề án "1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL" (Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao).
Theo ông, nếu ngân hàng được xác định là một thành tố trong hệ sinh thái của đề án thay vì chỉ đóng vai trò là một đối tác, diện mạo của nền sản xuất lúa gạo sẽ thay đổi hoàn toàn.
Khi ngân hàng trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái, việc đồng bộ hóa cơ giới hóa và cung ứng vốn cho các hợp tác xã sẽ trở nên thuận lợi hơn bao giờ hết.
Ông Thòn nhấn mạnh: "Cách tiếp cận này sẽ giải quyết triệt để nghịch lý hiện nay: Vốn không thiếu, nhưng nông dân vẫn than khó tiếp cận hoặc phải chịu lãi suất cao".
Bên cạnh đó, việc đưa ngân hàng vào hệ sinh thái còn giúp thắt chặt sự liên kết giữa các bên, từ đó mở rộng dư địa thị trường.
Ông Thòn phân tích thêm, dù cùng nằm trong một hệ sinh thái, nhưng vị thế giữa "thành tố" và "đối tác" có sự khác biệt rất lớn về trách nhiệm và sự gắn kết.
 |
| Thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao ở TP Cần Thơ. Ảnh: H.X |
Trước bối cảnh khủng hoảng thị trường và những rào cản tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm hiện nay, ông Thòn khẳng định Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao là một bước đi hoàn toàn đúng đắn và kịp thời.
Ông tin rằng, việc chuyển đổi từ một hệ sinh thái nội sinh sang cộng sinh xã hội là xu thế tất yếu. Và tốc độ thành công nhanh hay chậm sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức triển khai thực tế.
Ông Trần Thanh Hiệp - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cũng cho biết, thời gian qua, tại địa phương, phía ngân hàng có ưu đãi mức tín dụng nhưng thực tế người dân và hợp tác xã tiếp cận được rất thấp.
Do đó, theo ông Hiệp, vấn đề này cần có định hướng sao cho sát thực tế hơn, đề án được triển khai hiệu quả hơn.
Nhiều kiến nghị, hoạt động hỗ trợ cho Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao lớn mạnh hơn
Ông Trần Chí Hùng - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan có liên quan sớm xây dựng và ban hành cơ chế ưu đãi cho việc thực hiện các mô hình trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao.
 |
| Ông Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam nói về Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Ảnh: H.X |
Đồng thời, ban hành chuẩn cơ sở để tính toán đo đạc lượng phát thải khí nhà kính để làm sao người dân có thêm thu nhập từ đây, ngoài việc bán lúa. Có như vậy, người dân mới mặn mà và tham gia tích cực hơn.
Kiến nghị thứ ba là về nguồn lực. Ông Hùng cho rằng, cần có nguồn lực lớn để đầu tư cơ sở hạ tầng, do vậy địa phương sẽ tiếp tục báo cáo với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để có hướng triển khai trong thời gian tới.
Theo ông Lê Thanh Tùng - Phó Chủ tịch Vietrisa, một trong những nhiệm vụ chính của đơn vị là hỗ trợ thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Theo đó, điểm nhấn nổi bật nhất trong năm 2025 là Vietrisa đã xây dựng và đưa vào sử dụng nhãn hiệu "Gạo Việt xanh phát thải thấp".
Đồng thời, cấp chứng nhận sử dụng nhãn hiệu cho 8 doanh nghiệp với tổng diện tích được chứng nhận là 18.000ha. 8 doanh nghiệp này đã xuất khẩu khoảng 70.000 tấn gạo phát thải thấp thuộc Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao.
Ông Tùng nhận định, tuy không phải là lớn so với tổng sản lượng và số doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam nhưng đây là cột mốc quan trọng đánh giá những bước đi ban đầu với nhiều khó khăn của Đề án.
Trong thời gian tới, Vietrisa sẽ tiếp tục tham gia phối hợp với các đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các tổ chức quốc tế thực hiện tốt hơn các Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao.
Đặc biệt là hoàn tất việc đăng ký hoàn thiện chứng nhận nhãn hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp với Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) để sử dụng một cách rộng rãi hơn, đáp ứng được các nhu cầu sắp tới đây của rất nhiều doanh nghiệp.
Ngoài ra, trong năm 2026, Vietrisa sẽ tập trung hình thành và định hướng rõ ràng, có hoạt động cụ thể hơn về mô hình liên minh các doanh nghiệp nông nghiệp.
"Hiện chúng ta đã có liên minh các doanh nghiệp nông nghiệp như Công ty Vinarice, Công ty Bình Điền, Công ty Phan Tấn, Sài Gòn Kim Hồng, Công ty Bayer. Nếu như có nhiều liên minh doanh nghiệp nông nghiệp hỗ trợ đầu vào và đầu ra như vậy ở các cái cụm, các vùng khác nhau thì Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao sẽ lớn mạnh hơn" - ông Tùng nói.
Sau 3 năm thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, ngành lúa gạo đạt nhiều kết quả đáng chú ý. Tại 11 điểm thực hiện thí điểm, có 355 hộ tham gia sản xuất trên diện tích 543,5 ha, cho thấy năng suất tăng trung bình 5,12 tạ/ha, chi phí giảm từ 1,7 đến 4,9 triệu đồng/ha, và giá thành giảm từ 326 đến 1.052 đồng/kg lúa.
Kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ giúp rút nước 2–3 lần/vụ, đồng thời giảm 3,7 tấn CO2e/ha/vụ.
Đến nay, đã có 354.800 ha được chứng nhận sản xuất bền vững tại 6 tỉnh vùng ĐBSCL, trong đó diện tích VietGAP là 7.493 ha, hữu cơ 246 ha, còn diện tích an toàn thực phẩm đạt 5.659 ha.
Huỳnh Xây
